Thông Tư 87/2026/TT-BTC: Toàn Bộ Quy Định Về Người Phụ Thuộc, Miễn Thuế Và Quản Lý Thuế Thu Nhập Cá Nhân

1. Thông Tư 87/2026/TT-BTC Là Gì?

Thông tư 87/2026/TT-BTC là văn bản do Bộ Tài chính ban hành nhằm hướng dẫn thi hành chi tiết một số nội dung của:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (luật thuế TNCN mới, thay thế các quy định cũ);
• Nghị định 253/2026/NĐ-CP — nghị định quy định chi tiết thi hành luật nêu trên.

Thông tin cơ bản:

2. Điều Kiện Thu Nhập Của Người Phụ Thuộc Để Giảm Trừ Gia Cảnh

Đây là nội dung được quan tâm nhiều nhất của Thông tư 87/2026/TT-BTC, vì ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền thuế thu nhập cá nhân mà người lao động phải nộp hằng năm.

Mức thu nhập tối đa để được tính là người phụ thuộc

Theo Thông tư 87/2026/TT-BTC, một người chỉ được xem xét tính là người phụ thuộc (để người nộp thuế được hưởng giảm trừ gia cảnh) khi đáp ứng điều kiện:

Thu nhập bình quân tháng trong năm, tính từ tất cả các nguồn thu nhập, không vượt quá 3.000.000 đồng/tháng.

Nói cách khác, nếu tổng thu nhập của người được đề nghị tính là người phụ thuộc (ví dụ: con, cha mẹ, người thân không có khả năng lao động…) vượt mức bình quân 3 triệu đồng/tháng trong năm tính thuế, thì người đó không đủ điều kiện để người nộp thuế được giảm trừ gia cảnh cho họ.

Cách hiểu về “thu nhập bình quân tháng trong năm”

Mức 3 triệu đồng/tháng được tính theo bình quân cả năm, dựa trên tổng tất cả các nguồn thu nhập người phụ thuộc nhận được (không giới hạn ở tiền lương, tiền công), chứ không xét riêng từng tháng. Điều này có nghĩa nếu có tháng thu nhập cao hơn 3 triệu đồng nhưng tính bình quân cả năm vẫn không vượt ngưỡng, người đó vẫn có thể đủ điều kiện là người phụ thuộc.

3. Trách Nhiệm Của Người Nộp Thuế Khi Kê Khai Người Phụ Thuộc

Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định rõ cơ chế tự chịu trách nhiệm của người nộp thuế:

• Người nộp thuế phải tự xác định và kê khai trung thực thu nhập của người phụ thuộc khi đăng ký giảm trừ gia cảnh;
• Trường hợp kê khai không đúng thực tế (ví dụ: khai thu nhập của người phụ thuộc thấp hơn thực tế để đủ điều kiện giảm trừ), người nộp thuế sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật hiện hành về thuế.

Quy định này đặt trách nhiệm chủ động lên người nộp thuế thay vì để cơ quan thuế xác minh trước, đồng thời là cơ sở để cơ quan thuế truy thu, xử phạt nếu phát hiện sai lệch qua công tác thanh tra, kiểm tra sau này.

4. Thu Nhập Từ Lãi Trái Phiếu Chính Phủ Có Bị Tính Thuế TNCN Không?

Câu trả lời: Không. Thu nhập từ lãi trái phiếu chính phủ thuộc nhóm thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, nhóm thu nhập từ lãi được miễn thuế bao gồm: lãi trái phiếu chính phủ, lãi trái phiếu do chính quyền địa phương phát hành, lãi tiền gửi tại các tổ chức tín dụng, và khoản lãi phát sinh từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ. Đây là chính sách nhất quán nhằm khuyến khích người dân gửi tiết kiệm, đầu tư vào kênh trái phiếu an toàn và tham gia bảo hiểm nhân thọ dài hạn.

5. Các Khoản Thu Nhập Khác Được Miễn Thuế Thu Nhập Cá Nhân

Ngoài thu nhập từ lãi nêu trên, Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 còn liệt kê nhiều nhóm thu nhập khác cũng được miễn thuế TNCN, có thể tóm tắt theo các nhóm chính sau:

• Thu nhập giữa người thân trong gia đình: các khoản thu nhập từ chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng là bất động sản phát sinh giữa những người có quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân trực hệ gần (vợ chồng, cha mẹ – con, ông bà – cháu, anh chị em ruột…).
• Thu nhập liên quan đến nhà ở, đất ở duy nhất: thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở gắn liền với tài sản trên đất, áp dụng cho cá nhân chỉ sở hữu duy nhất một nhà ở, đất ở tại Việt Nam.
• Thu nhập từ đất được Nhà nước giao: giá trị quyền sử dụng đất khi cá nhân được Nhà nước giao đất, cũng như thu nhập phát sinh từ việc chuyển đổi đất nông nghiệp mà hộ gia đình, cá nhân được giao để sản xuất.
• Thu nhập từ sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp chưa qua chế biến sâu: bao gồm thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp trồng trọt, trồng rừng, chăn nuôi, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản khi sản phẩm chưa qua chế biến thành mặt hàng khác (hoặc chỉ mới sơ chế thông thường), thu nhập từ làm muối, cũng như lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã nông nghiệp và thu nhập của nông dân tham gia mô hình liên kết như “Cánh đồng lớn”, trồng rừng sản xuất, nuôi trồng thủy sản.
• Kiều hối: các khoản tiền do người Việt Nam ở nước ngoài gửi về cho thân nhân trong nước.

(Ngoài các nhóm nêu trên, Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 còn quy định thêm một số khoản miễn thuế khác; bạn đọc nên tra cứu toàn văn luật để có danh mục đầy đủ, chính xác nhất khi áp dụng cho trường hợp cụ thể.)

6. Quản Lý Thuế Thu Nhập Cá Nhân Theo Luật Thuế TNCN 2025

Theo Điều 6 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, Chính phủ được giao quy định chi tiết một loạt nội dung liên quan đến quản lý thuế TNCN, gồm:

• Kỳ tính thuế: theo năm đối với thu nhập từ kinh doanh và thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú; theo từng lần phát sinh đối với các khoản thu nhập khác của cá nhân cư trú và toàn bộ thu nhập của cá nhân không cư trú;
• Thời điểm xác định thu nhập tính thuế;
• Quyết toán thuế cuối kỳ tính thuế;
• Hoàn thuế đối với trường hợp cá nhân đã nộp thuế nhiều hơn số phải nộp, hoặc thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế;
• Trách nhiệm khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế cho người nộp thuế, được thực hiện thống nhất, phù hợp với Luật Quản lý thuế 2025.

Như vậy, các nội dung chi tiết, cụ thể hóa Điều 6 nêu trên chính là nội dung mà Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC hướng dẫn thi hành.

7. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Người phụ thuộc được có thu nhập tối đa bao nhiêu để được giảm trừ gia cảnh?

Theo Thông tư 87/2026/TT-BTC, người phụ thuộc được phép có thu nhập bình quân tháng trong năm, tính từ tất cả các nguồn thu nhập, không quá 3.000.000 đồng/tháng để được xem xét giảm trừ gia cảnh.

Nếu kê khai sai thu nhập của người phụ thuộc thì bị xử lý thế nào?

Người nộp thuế phải tự chịu trách nhiệm về việc xác định, kê khai trung thực thu nhập của người phụ thuộc. Nếu kê khai không đúng, người nộp thuế sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về thuế.

Lãi tiền gửi tiết kiệm ngân hàng có phải chịu thuế thu nhập cá nhân không?

Không. Theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng thuộc nhóm thu nhập được miễn thuế TNCN, cùng với lãi trái phiếu chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương và lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

Thông tư 87/2026/TT-BTC hướng dẫn những văn bản nào?

Thông tư 87/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành.

Kỳ tính thuế thu nhập cá nhân được xác định như thế nào theo luật mới?

Theo Điều 6 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, kỳ tính thuế theo năm áp dụng cho thu nhập từ kinh doanh và tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú; kỳ tính thuế theo từng lần phát sinh áp dụng cho các khoản thu nhập khác của cá nhân cư trú và toàn bộ thu nhập của cá nhân không cư trú.

Bài viết mang tính tổng hợp, diễn giải các quy định tại Thông tư 87/2026/TT-BTC và Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 để bạn đọc dễ tra cứu. Khi áp dụng cho trường hợp cụ thể, bạn đọc nên đối chiếu trực tiếp với toàn văn Thông tư, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, hoặc tham vấn cơ quan thuế/đơn vị tư vấn thuế có thẩm quyền.

DỊCH VỤ KẾ TOÁN THUẾ TRỌN GÓI CÙNG BÁCH KHOA

Bách Khoa đồng hành cùng doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân trong việc cập nhật chính sách thuế mới, tư vấn giảm trừ gia cảnh, quyết toán thuế thu nhập cá nhân và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.

Thông tin liên hệ:

• VPGD: Tòa nhà Sông Đà 9, số 2 Nguyễn Hoàng, Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội
• Hotline: 094.859.3663
• Zalo: Dịch vụ tư vấn thuế Bách Khoa
• Website: Kế toán Bách Khoa | Dịch vụ kế toán thuế | Thành lập công ty