Tóm tắt nhanh: Nhiều doanh nghiệp xây dựng giao khoán thi công cho tổ đội nhân công thông qua “hợp đồng khoán việc” ký với đội trưởng, cho rằng đây không phải quan hệ lao động nên không phát sinh nghĩa vụ BHXH. Tuy nhiên, theo trả lời chính thức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, bản chất quan hệ mới là yếu tố quyết định — nếu có việc làm, trả công và sự quản lý, giám sát của công ty, thì đây vẫn là hợp đồng lao động và thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

1. Tình huống thực tế doanh nghiệp gặp phải
- Công ty giao khoán thi công xây dựng cho tổ đội nhân công.
- Hợp đồng khoán việc được ký với người đội trưởng tổ đội.
- Công ty có danh sách từng công nhân theo thông tin đội trưởng cung cấp.
- Công ty giao khối lượng, kiểm tra chất lượng, giám sát tiến độ, nghiệm thu kết quả.
- Công nhân do đội trưởng điều hành trực tiếp.
- Công ty chuyển khoản tiền công cho từng cá nhân và đã khấu trừ 10% thuế TNCN.
Từ tình huống trên, doanh nghiệp đặt ra 3 câu hỏi trọng tâm với cơ quan BHXH.
2. Ba nội dung doanh nghiệp cần làm rõ
| STT | Nội dung hỏi | Trọng tâm |
|---|---|---|
| 01 | Quan hệ giữa công ty và tổ đội có bị xác định là quan hệ lao động thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc hay không? | Xem bản chất quan hệ: có việc làm, trả công và sự quản lý, điều hành, giám sát hay không. |
| 02 | Việc đã khấu trừ 10% thuế TNCN cho từng cá nhân có làm thay đổi nghĩa vụ BHXH bắt buộc hay không? | Tách biệt giữa nghĩa vụ thuế TNCN và BHXH. |
| 03 | Nếu bị xác định thuộc diện BHXH bắt buộc và phát sinh truy thu thì ai là đối tượng bị truy thu? | Xác định trách nhiệm của đơn vị sử dụng lao động. |
3. Căn cứ pháp lý
| Căn cứ | Nội dung chính |
|---|---|
| Khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 | Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên. Dù đặt tên khác, nếu nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì vẫn được coi là hợp đồng lao động. |
| Khoản 2 Điều 18 Bộ luật Lao động 2019 | Với công việc theo mùa vụ hoặc dưới 12 tháng, nhóm người lao động từ đủ 18 tuổi có thể ủy quyền một người giao kết hợp đồng lao động; hợp đồng phải lập bằng văn bản, kèm danh sách và chữ ký từng người lao động. |
| Điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 | Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, kể cả khi các bên dùng tên gọi khác. |
| Khoản 3 Điều 2 Luật BHXH 2024 | Người sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc bao gồm doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động. |
4. Đối chiếu với tình huống thực tế
Áp dụng các căn cứ trên vào tình huống doanh nghiệp nêu, cơ quan BHXH Việt Nam chỉ ra các dấu hiệu sau:
- Công ty ký hợp đồng khoán việc trực tiếp với người đội trưởng tổ đội.
- Công ty có danh sách từng công nhân theo thông tin do đội trưởng cung cấp.
- Công ty giao khối lượng công việc, kiểm tra chất lượng, giám sát tiến độ và nghiệm thu kết quả thi công.
Đây chính là các biểu hiện của việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên — yếu tố cấu thành hợp đồng lao động theo Bộ luật Lao động 2019, bất kể tên gọi hợp đồng là gì.
5. Kết luận của Bảo hiểm xã hội Việt Nam
Nội dung hỏi số 1: Có phải là quan hệ lao động thuộc diện BHXH bắt buộc?
Người đội trưởng và từng công nhân trong tổ đội làm việc từ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Công ty thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc với tư cách đơn vị sử dụng lao động, có trách nhiệm phối hợp với người lao động để lập hồ sơ, đóng và truy đóng BHXH bắt buộc theo quy định.
Nội dung hỏi số 2: Đã khấu trừ thuế TNCN có làm thay đổi nghĩa vụ BHXH không?
Không. Việc khấu trừ 10% thuế TNCN đối với từng cá nhân trong tổ đội không làm thay đổi, không loại trừ và không ảnh hưởng đến trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc. Nghĩa vụ thuế TNCN và nghĩa vụ BHXH là hai nội dung pháp lý hoàn toàn khác nhau; khấu trừ thuế không thay thế cho việc tham gia BHXH.
Nội dung hỏi số 3: Nếu phát sinh truy thu thì ai chịu trách nhiệm?
Công ty là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, có trách nhiệm phối hợp với người lao động để lập hồ sơ, đóng và truy đóng BHXH bắt buộc theo đúng quy định. Người đội trưởng chỉ là người đại diện nhận khoán, điều hành tổ đội — trách nhiệm tham gia và truy đóng BHXH không được chuyển sang người đội trưởng chỉ vì vai trò đại diện này.
6. Những lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp
- Không chỉ nhìn vào tên gọi “hợp đồng khoán việc”, mà phải xem bản chất quan hệ thực tế.
- Các dấu hiệu được xem xét gồm: việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
- Việc có danh sách công nhân, giao khối lượng, kiểm tra chất lượng, giám sát tiến độ và nghiệm thu là các chi tiết được cơ quan BHXH đối chiếu khi trả lời.
- Điều kiện làm việc từ 01 tháng trở lên là căn cứ xác định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hợp đồng khoán việc với tổ đội xây dựng có phải đóng BHXH bắt buộc không?
Có, nếu quan hệ thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, giám sát của công ty thì được coi là hợp đồng lao động, thuộc diện BHXH bắt buộc.
Tên gọi hợp đồng khoán việc có quyết định việc có phải đóng BHXH hay không?
Không. Dù đặt tên khác, nếu nội dung thể hiện việc làm có trả công và sự quản lý, giám sát của một bên thì vẫn được coi là hợp đồng lao động.
Đã khấu trừ 10% thuế TNCN thì có phải đóng BHXH bắt buộc nữa không?
Có. Khấu trừ thuế TNCN không thay thế và không làm thay đổi trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc.
Nếu bị truy thu BHXH thì công ty hay đội trưởng tổ đội phải chịu trách nhiệm?
Công ty chịu trách nhiệm với tư cách người sử dụng lao động, không chuyển sang người đội trưởng.
Làm việc bao lâu thì thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc?
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
8. Kết luận
Trả lời của BHXH Việt Nam là lời cảnh báo rõ ràng cho các doanh nghiệp xây dựng đang sử dụng hình thức “khoán việc” cho tổ đội nhân công: tên gọi hợp đồng không quyết định nghĩa vụ pháp lý, mà bản chất quan hệ — có việc làm, trả công, quản lý và giám sát — mới là căn cứ xác định trách nhiệm BHXH bắt buộc. Doanh nghiệp nên rà soát lại các hợp đồng khoán việc đang áp dụng để chủ động tuân thủ, tránh rủi ro bị truy thu BHXH kèm theo tiền chậm đóng.
Dịch vụ kế toán thuế trọn gói cùng Bách Khoa
Doanh nghiệp đang cần tư vấn về hợp đồng lao động, nghĩa vụ BHXH bắt buộc, thuế TNCN hoặc các thủ tục kế toán – thuế khác?
Dịch vụ Kế toán Thuế Bách Khoa cung cấp giải pháp kế toán – thuế trọn gói, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và doanh nghiệp FDI tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.
📍 VPGD: Tòa nhà Sông Đà 9 – Số 2 Nguyễn Hoàng, Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội
📞 Hotline: 094.859.3663
💬 Zalo: Dịch vụ tư vấn thuế Bách Khoa
🌐 Website: ketoanbachkhoa.vn

Lỗi: Không tìm thấy biểu mẫu liên hệ.
Bài viết liên quan: