So sánh Thông tư 200 và Thông tư 99/2025/TT-BTC: Những thay đổi lớn kế toán – IFRS 2026

Phân tích chi tiết Thông tư 200 và Thông tư 99/2025/TT-BTC: thay đổi tài khoản kế toán, IFRS 15, IFRS 9, dự phòng, doanh thu, chi phí và lộ trình áp dụng 2026.

I. Thông tư 99/2025/TT-BTC là gì? Vì sao thay thế Thông tư 200?

Thông tư 99/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC – chế độ kế toán phổ biến nhất hiện nay.

Đây là một bước quan trọng trong lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam giai đoạn 2026–2030, với mục tiêu:

• Chuẩn hóa báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế

• Tăng tính minh bạch cho doanh nghiệp

• Giúp doanh nghiệp niêm yết, FDI, tập đoàn… hội nhập thị trường vốn quốc tế

II. PHẠM VI ÁP DỤNG VÀ CƠ SỞ CHUẨN MỰC

1. Đối tượng áp dụng

• TT200: Áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp (trừ siêu nhỏ).

• TT99: Giữ nguyên + mở thêm quyền áp dụng IFRS cho doanh nghiệp lớn.

2. Chuẩn mực kế toán áp dụng

• TT200: Dựa trên VAS.

• TT99: Tiệm cận IFRS, bổ sung IFRS 10, yêu cầu chuẩn bị báo cáo song song (VAS & IFRS).

3. Ngoại tệ và công bố thông tin

• TT200: Chưa quy định chi tiết.

• TT99: Yêu cầu doanh nghiệp công bố căn cứ lựa chọn đơn vị tiền tệ, phù hợp môi trường hoạt động.

4. Quy định về số hóa

• TT200: Quy định chưa đồng bộ.

• TT99: Cho phép số hóa hoàn toàn hệ thống kế toán, đồng bộ với Luật Giao dịch điện tử 2023.

III. THAY ĐỔI HỆ THỐNG TÀI KHOẢN KẾ TOÁN

Tài khoản mới bổ sung trong TT99:

• TK 137 – Doanh thu dồn tích: Ghi nhận doanh thu phát sinh nhưng chưa đủ điều kiện xuất hóa đơn.

• TK 246 – Chi phí trả trước dài hạn: Phân tách rõ ngắn hạn và dài hạn.

• TK 351 – Dự phòng nghĩa vụ: Theo hướng IFRS 37, yêu cầu xác định rõ nghĩa vụ hiện tại.

Ngoài ra: Hợp nhất TK 711 và 811 thành tài khoản chung để đơn giản hóa trình bày.

IV. NGUYÊN TẮC GHI NHẬN DOANH THU VÀ PHÂN LOẠI CHI PHÍ

A. Ghi nhận doanh thu – Mô hình 5 bước IFRS 15

Tác động:
CFO và bộ phận kế toán cần rà soát lại chính sách bán hàng, đặc biệt với hợp đồng nhiều nghĩa vụ.

B. Phân loại chi phí

TT99 yêu cầu phân loại chi phí theo bản chất (nhân công, NVL, khấu hao…) thay vì chức năng như TT200.

→ Giúp phân tích giá vốn & lợi nhuận chính xác hơn.

V. ĐÁNH GIÁ VÀ TRÌNH BÀY TÀI SẢN – NỢ PHẢI TRẢ

VI. KẾ HOẠCH CHUYỂN ĐỔI (2025–2026)

Hiệu lực: 01/01/2026
Áp dụng sớm: Từ năm tài chính 2025

Quý 4/2025

• Thành lập tổ công tác IFRS nội bộ

• Rà soát hệ thống tài khoản từ TT200 → TT99

• Chuẩn bị bảng đối chiếu tài khoản

Quý 4/2025 – Quý 1/2026

• Cập nhật ERP, mapping TK mới

• Cấu hình sổ kế toán điện tử

Quý 1–2/2026

• Soát xét chính sách về doanh thu, chi phí, tài sản theo IFRS 15, 9, 37

Quý 1/2026

• Phối hợp kiểm toán về mẫu biểu BCTC

Liên tục: Đào tạo IFRS & TT99 cho kế toán, kiểm toán, CFO.

VII. FAQ – Câu hỏi thường gặp về Thông tư 99 (Chuẩn SEO)

1. Thông tư 99 có bắt buộc doanh nghiệp áp dụng IFRS không?

Không. Nhưng doanh nghiệp được phép tự nguyện áp dụng và được khuyến khích nếu có nhu cầu minh bạch tài chính.

2. Doanh nghiệp nhỏ có bị ảnh hưởng không?

Có, nhưng mức độ nhẹ hơn – chủ yếu là thay đổi TK và trình bày BCTC.

3. Có cần thay đổi phần mềm kế toán không?

Có. ERP cần mapping TK mới và quy tắc ghi nhận doanh thu/chi phí theo IFRS 15 – IFRS 9.

4. Việc chuyển đổi TT200 sang TT99 có khó không?

Khó nhất là:

• Tách nghĩa vụ hợp đồng

• Xử lý doanh thu dồn tích TK 137

• Đánh giá lại tài sản – công cụ tài chính

• Nâng cấp ERP

Kết luận: Doanh nghiệp cần làm gì từ bây giờ?

• Kiểm tra lại toàn bộ hệ thống tài khoản – chính sách kế toán – quy trình bán hàng

• Nâng cấp ERP trước 2026

• Tập trung vào IFRS 15 – IFRS 9 – IFRS 37

• Đào tạo đội ngũ kế toán – CFO

Thông tư 99/TT-BTC là bước chuẩn bị bắt buộc cho IFRS tại Việt Nam từ 2026 trở đi.

🏢 DỊCH VỤ KẾ TOÁN THUẾ TRỌN GÓI CÙNG BÁCH KHOA

VPGD: Tòa nhà Sông Đà 9 – số 2 Nguyễn Hoàng, Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội
📞 Hotline: 094.859.3663
💬 Zalo: Dịch vụ tư vấn thuế Bách Khoa trên Zalo
🌐 Website: Kế toán Bách Khoa | Dịch vụ kế toán thuế | Thành lập công ty
🔒 Pass giải nén: 0948593663