Thông tư 99/2025/TT-BTC: 10 việc doanh nghiệp bắt buộc phải chuẩn bị khi thay thế Thông tư 200

Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức được ban hành nhằm thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC – văn bản đã gắn bó với doanh nghiệp Việt Nam suốt hơn 10 năm qua. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong quá trình chuẩn hóa và hiện đại hóa chế độ kế toán doanh nghiệp, phù hợp với xu hướng minh bạch tài chính và quản trị số.

Mặc dù bản chất kế toán không thay đổi hoàn toàn, nhưng Thông tư 99 mang đến nhiều điều chỉnh đáng kể về hệ thống tài khoản, cách trình bày báo cáo tài chính và yêu cầu thuyết minh. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp và bộ phận kế toán phải chủ động rà soát, cập nhật và chuẩn bị kỹ lưỡng trước thời điểm áp dụng, tránh bị động và sai sót trong giai đoạn chuyển đổi.

10 việc doanh nghiệp cần chuẩn bị khi áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC

1. Rà soát toàn bộ hệ thống tài khoản kế toán

Doanh nghiệp cần đối chiếu hệ thống tài khoản đang sử dụng với danh mục tài khoản mới theo Thông tư 99. Các tài khoản bị thay đổi, gộp hoặc tách cần được xác định rõ để điều chỉnh sổ sách, phần mềm và quy trình hạch toán. Đây là bước nền tảng đảm bảo số liệu kế toán thống nhất và chính xác khi chuyển đổi.

2. Cập nhật lại chính sách kế toán nội bộ

Mỗi doanh nghiệp có đặc thù hoạt động riêng, do đó cần ban hành lại chính sách kế toán nội bộ để phù hợp với tinh thần của Thông tư 99, đặc biệt là các nội dung liên quan đến:

• Nguyên tắc ghi nhận doanh thu, chi phí

• Phân loại tài sản, công cụ dụng cụ

• Phương pháp trích khấu hao

3. Đánh giá và nâng cấp phần mềm kế toán

Thông tư 99 có nhiều thay đổi về cấu trúc tài khoản và mẫu báo cáo tài chính. Doanh nghiệp nên làm việc sớm với đơn vị cung cấp phần mềm kế toán để cập nhật phiên bản phù hợp, tránh tình trạng số liệu không khớp biểu mẫu hoặc sai quy định.

4. Rà soát hệ thống báo cáo tài chính và thuyết minh

Một số chỉ tiêu trên báo cáo tài chính sẽ được điều chỉnh, sắp xếp lại hoặc yêu cầu thuyết minh chi tiết hơn. Kế toán cần làm quen với biểu mẫu mới để tránh lúng túng khi lập báo cáo tài chính cho kỳ đầu tiên áp dụng Thông tư 99.

5. Tổ chức tập huấn nội bộ cho đội ngũ kế toán

Không chỉ kế toán trưởng mà toàn bộ nhân viên kế toán cần nắm rõ tinh thần và nội dung của Thông tư 99. Doanh nghiệp nên tổ chức đào tạo nội bộ hoặc xây dựng tài liệu hướng dẫn chi tiết để đảm bảo thống nhất cách hiểu và cách làm.

6. Chủ động làm việc với kiểm toán và cơ quan thuế

Việc trao đổi sớm với đơn vị kiểm toán độc lập hoặc cán bộ thuế quản lý sẽ giúp doanh nghiệp nắm rõ định hướng thực hiện, hạn chế sai sót trong giai đoạn đầu áp dụng, đặc biệt với các doanh nghiệp có:

• Hợp đồng dài hạn

• Giao dịch liên kết

• Doanh thu, giá vốn phức tạp

7. Cập nhật lại quy trình kiểm soát nội bộ

Khi thay đổi chế độ kế toán, toàn bộ quy trình từ phê duyệt chứng từ, hạch toán, ghi sổ đến đối chiếu và lập báo cáo đều cần được rà soát và điều chỉnh. Hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro sai sót và gian lận trong giai đoạn chuyển đổi.

8. Kiểm tra hợp đồng, chứng từ, hóa đơn

Thông tư 99 có thể làm thay đổi cách ghi nhận doanh thu, chi phí, tỷ giá, khoản phải thu – phải trả. Doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hợp đồng, chứng từ, hóa đơn để đảm bảo phản ánh đúng nội dung kế toán theo quy định mới, tránh tranh chấp và rủi ro pháp lý.

9. Chuẩn bị kế hoạch chuyển đổi số dư đầu kỳ

Trước thời điểm Thông tư 99 có hiệu lực, kế toán cần:

• Chốt sổ kế toán

• Xác nhận số dư

• Lập bảng chuyển đổi giữa tài khoản cũ và mới

Đây là bước quan trọng để đảm bảo dữ liệu được liên thông chính xác giữa hai kỳ kế toán.

10. Lập kế hoạch chuyển đổi chi tiết và phân công rõ trách nhiệm

Mọi thay đổi về tài khoản, phần mềm, biểu mẫu và quy trình cần có lộ trình cụ thể. Kế toán trưởng nên là đầu mối chịu trách nhiệm chính, phối hợp với bộ phận IT, kiểm toán nội bộ và ban lãnh đạo để giám sát tiến độ và xử lý phát sinh.

Kết luận

Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ là sự thay đổi về mặt kỹ thuật kế toán mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc và nâng cấp toàn diện hệ thống tài chính – kế toán. Thay vì lo lắng, doanh nghiệp nên xem đây là bước chuyển từ “kế toán để tuân thủ” sang “kế toán để quản trị”, hướng đến minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn trong dài hạn.

DỊCH VỤ KẾ TOÁN THUẾ TRỌN GÓI CÙNG BÁCH KHOA

Nếu doanh nghiệp chưa sẵn sàng tự chuyển đổi theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Dịch vụ Kế toán Thuế Bách Khoa sẵn sàng đồng hành:

• VPGD: Tòa nhà Sông Đà 9 – số 2 Nguyễn Hoàng, Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội

• Hotline: 094.859.3663

• Zalo: Dịch vụ tư vấn thuế Bách Khoa

• Website: Kế toán Bách Khoa | Dịch vụ kế toán thuế | Thành lập công ty

• Pass giải nén: 0948593663