Nghị Định 254/2026/NĐ-CP: Tổng Hợp Toàn Bộ Điểm Mới Về Hóa Đơn Điện Tử, Chứng Từ Điện Tử

Nghị định 254/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/6/2026, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, là văn bản thay thế toàn bộ Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ. Điểm mới quan trọng nhất là quy định hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm bắt buộc dùng hóa đơn điện tử, đồng thời lần đầu tiên bổ sung cơ chế khen thưởng người tiêu dùng tố giác người bán không xuất hóa đơn (tối đa 10 triệu đồng/vụ việc). Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ, có hệ thống mọi điểm mới của Nghị định 254/2026/NĐ-CP so với các quy định cũ.

Mục Lục

1. Nghị định 254/2026/NĐ-CP là gì?
2. Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế văn bản nào?
3. Điểm mới về đối tượng áp dụng hóa đơn điện tử
4. Điểm mới về ngưỡng doanh thu bắt buộc hóa đơn điện tử với hộ kinh doanh
5. Điểm mới về thời điểm lập hóa đơn
6. Điểm mới về loại hóa đơn và nội dung hóa đơn
7. Điểm mới: Cơ chế khen thưởng người tiêu dùng tố giác
8. Điểm mới về xử lý sự cố, bất khả kháng
9. Điểm mới về điều khoản chuyển tiếp
10. Bảng so sánh nhanh: Nghị định 254/2026 và các nghị định cũ
11. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Nghị Định 254/2026/NĐ-CP Là Gì?

Nghị định 254/2026/NĐ-CP là văn bản của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử. Đây là nghị định thay thế, được xây dựng để đồng bộ với khung pháp lý quản lý thuế mới thay vì chỉ sửa đổi, bổ sung như các văn bản trước đây.

Thông tin cơ bản:

2. Nghị Định 254/2026/NĐ-CP Thay Thế Văn Bản Nào?

Theo Điều 43.2 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, kể từ ngày Nghị định có hiệu lực (1/7/2026), các văn bản sau hết hiệu lực thi hành:

• Nghị định 123/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định về hóa đơn, chứng từ;
• Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP ngày 20/6/2022 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2020/NĐ-CP;
• Nghị định 70/2025/NĐ-CP ngày 20/3/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2020/NĐ-CP.

Khác biệt căn bản: Đây không phải là nghị định sửa đổi, bổ sung theo kiểu “vá” từng điều khoản như NĐ 41/2022 hay NĐ 70/2025 từng làm. Nghị định 254/2026/NĐ-CP hợp nhất và thay thế hoàn toàn, đồng thời cập nhật căn cứ pháp lý theo Luật Quản lý thuế mới (số 108/2025/QH15) thay vì Luật Quản lý thuế 2019.

3. Điểm Mới Về Đối Tượng Áp Dụng Hóa Đơn Điện Tử

So với Nghị định 123/2020/NĐ-CP (bản gốc), Nghị định 254/2026/NĐ-CP mở rộng đáng kể phạm vi đối tượng áp dụng:

3.1. Nhà cung cấp nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử

Chính thức đưa vào văn bản gốc quy định: nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, nền tảng số, được đăng ký tự nguyện sử dụng hóa đơn điện tử tại Việt Nam (Điều 2.1.đ). Nội dung này từng được Nghị định 70/2025/NĐ-CP bổ sung, nay được hệ thống hóa vào văn bản gốc.

3.2. Bổ sung ngành nghề hoàn toàn mới

Lần đầu tiên đưa vào diện sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế (Điều 6.1.b) hai nhóm ngành:

• Dịch vụ tài sản mã hóa (crypto asset) — gắn với Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa;
• Dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon (carbon credit).

3.3. Mở rộng lĩnh vực bán lẻ dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền

Điều 6.1.c bổ sung thêm các lĩnh vực bán hàng hóa, dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền: dịch vụ nghệ thuật, vui chơi giải trí, hoạt động chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

4. Điểm Mới Quan Trọng Nhất: Ngưỡng Doanh Thu Bắt Buộc Hóa Đơn Điện Tử Cho Hộ Kinh Doanh

Đây là thay đổi có tác động thực tiễn rộng nhất trong toàn bộ Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Điều 6.1.d quy định: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng, hoặc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, thì phải áp dụng:

• Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc
• Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc diện bắt buộc nêu trên nhưng có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử vẫn được đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Bối cảnh chính sách liên quan

Quy định này gắn liền với lộ trình cải cách thuế hộ kinh doanh 2025–2026:

• Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, từ ngày 1/1/2026, Việt Nam chính thức bãi bỏ hình thức thuế khoán, chấm dứt lệ phí môn bài đối với hộ, cá nhân kinh doanh, chuyển hoàn toàn sang cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế theo doanh thu thực tế.
• Ngưỡng “doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm” là mốc mới, thay thế cho ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm cố định trước đây, theo Luật sửa đổi các luật thuế được Quốc hội thông qua ngày 24/4/2026.

Tác động thực tế: Hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước — đặc biệt nhóm F&B, bán lẻ, dịch vụ — sẽ phải chuyển đổi sang sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn điện tử từ máy tính tiền nếu doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng/năm.

5. Điểm Mới Về Thời Điểm Lập Hóa Đơn (Điều 9)

5.1. Gia hạn thời điểm lập hóa đơn cho nhóm dịch vụ cần đối soát số liệu

Nghị định 254/2026/NĐ-CP tiếp tục kế thừa cơ chế “gia hạn tối đa 7 ngày” (tính từ mốc hoàn thành đối soát) từng được Nghị định 70/2025/NĐ-CP bổ sung, đồng thời mở rộng thêm danh mục ngành được áp dụng: hoa tiêu hàng hải, quảng cáo trên báo điện tử và nền tảng số, bảo hiểm, bảo vệ — bên cạnh các ngành đã có trước đó (vận tải hàng không, viễn thông, truyền hình…).

5.2. Hóa đơn tổng hợp cuối ngày/cuối tháng — điểm mới

Điểm r khoản 4 Điều 9 là nội dung mới: nhóm dịch vụ bán trực tiếp cho cá nhân tiêu dùng (ngân hàng, trung gian thanh toán, tín dụng, tài sản mã hóa, sàn giao dịch các-bon, taxi công nghệ, xe hợp đồng, xe mô tô hai bánh công nghệ, trông giữ xe, hoạt động chiếu phim…) được phép lập hóa đơn tổng hợp cuối ngày hoặc định kỳ trong tháng, thay vì xuất hóa đơn từng giao dịch, với điều kiện:

• Đơn vị có hệ thống quản lý giao dịch điện tử;
• Có dữ liệu thu tiền được lưu trữ chi tiết theo từng giao dịch;
• Bảo đảm cung cấp dữ liệu chi tiết khi cơ quan thuế yêu cầu.

5.3. Quy định tiền đặt cọc — điểm mới

Bổ sung rõ: không lập hóa đơn đối với khoản thu tiền đặt cọc theo quy định của Bộ luật Dân sự — làm rõ một điểm trước đây thường gây tranh cãi trong thực tiễn áp dụng.

5.4. Giao dịch ban đêm không có phần mềm tự động — điểm mới

Điều 9.5 bổ sung quy định riêng: nếu người bán không có phần mềm lập hóa đơn tự động mà phát sinh giao dịch bán hàng, cung cấp dịch vụ trong giờ làm việc ban đêm (theo Bộ luật Lao động), thời điểm lập hóa đơn chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo.

6. Điểm Mới Về Loại Hóa Đơn Và Nội Dung Hóa Đơn

• Hóa đơn thương mại điện tử (Điều 8.3) chính thức trở thành một loại hóa đơn riêng biệt, áp dụng cho tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ ra nước ngoài đáp ứng điều kiện chuyển dữ liệu hóa đơn thương mại bằng phương thức điện tử đến cơ quan thuế.
• Bổ sung quy định sử dụng hóa đơn với doanh nghiệp chế xuất (DNCX) có hoạt động khác ngoài hoạt động chế xuất: dùng hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng tùy phương pháp tính thuế đã đăng ký.
• Điều 10.1.h tách bạch “thời điểm ký số trên hóa đơn điện tử” thành nội dung bắt buộc riêng, độc lập với “thời điểm lập hóa đơn” — làm rõ hơn cách trình bày cũ.
• Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền tiếp tục không bắt buộc có chữ ký số.

7. Điểm Mới Hoàn Toàn: Khen Thưởng Người Tiêu Dùng Tố Giác Hành Vi Không Xuất Hóa Đơn (Điều 41)

Đây là nội dung chưa từng xuất hiện trong Nghị định 123/2020, Nghị định 41/2022 hay Nghị định 70/2025 — hoàn toàn mới tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Điều kiện được khen thưởng

Người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử được xem xét khen thưởng khi:

1. Cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời; có căn cứ xác định thời gian, địa điểm và người thực hiện hành vi vi phạm;
2. Nội dung thông tin phản ánh đúng thực tế phát sinh, đủ cơ sở để cơ quan thuế xác định tính chất, mức độ vi phạm và thực hiện kiểm tra, xác minh;
3. Cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn trên cơ sở thông tin phản ánh.

Kênh tố giác

• Qua hệ thống hóa đơn điện tử hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế (như eTax Mobile);
• Qua Cổng dịch vụ công quốc gia;
• Qua thư điện tử chính thức hoặc hệ thống tiếp nhận thông tin điện tử của cơ quan thuế;
• Gửi trực tiếp tại trụ sở cơ quan thuế hoặc bằng văn bản.

Mức khen thưởng

Mức chi khen thưởng không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng/vụ việc. Mỗi vụ việc chỉ được xem xét khen thưởng một lần; nếu có nhiều người cùng cung cấp thông tin về một hành vi vi phạm thì ưu tiên người cung cấp thông tin đầu tiên hoặc có giá trị nhất theo xác nhận của cơ quan thuế.

8. Điểm Mới Về Xử Lý Sự Cố, Bất Khả Kháng (Điều 14)

Điều 14.5 Nghị định 254/2026/NĐ-CP dẫn chiếu trực tiếp trường hợp bất khả kháng theo khoản 21 Điều 4 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 — bao gồm chiến tranh, bạo loạn, đình công buộc ngừng, nghỉ sản xuất kinh doanh, hoặc rủi ro không thuộc nguyên nhân, trách nhiệm chủ quan của người bán. Nghị định quy định rõ:

• Trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày sự cố được khắc phục, người bán phải thực hiện lập và gửi hóa đơn điện tử tới cơ quan thuế;
• Người bán có trách nhiệm ghi chép sổ sách kế toán, lưu giữ tài liệu chứng minh trường hợp bất khả kháng theo quy định.

9. Điểm Mới Về Điều Khoản Chuyển Tiếp (Điều 44)

10. Bảng So Sánh Nhanh: Nghị Định 254/2026 Và Các Nghị Định Cũ

11. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 7 năm 2026.

Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế những nghị định nào?

Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Cả ba văn bản này hết hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026.

Hộ kinh doanh nào bắt buộc phải dùng hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026?

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng, hoặc có hoạt động bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Người tiêu dùng tố giác người bán không xuất hóa đơn được thưởng bao nhiêu tiền?

Theo Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, mức khen thưởng không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng cho mỗi vụ việc.

Hóa đơn đặt in của cơ quan thuế còn được sử dụng sau ngày 1/7/2026 không?

Không. Theo Điều 44 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng ngay khi Nghị định có hiệu lực (1/7/2026) và phải được tiêu hủy theo quy định của Bộ Tài chính.

Biên lai giấy còn tồn có được dùng tiếp sau khi Nghị định 254/2026 có hiệu lực không?

Có, nhưng chỉ được sử dụng đến hết ngày 31/12/2026. Từ ngày 1/1/2027, toàn bộ biên lai giấy chưa sử dụng phải tiêu hủy và chuyển đổi sang biên lai điện tử.

Hóa đơn thương mại điện tử là gì?

Hóa đơn thương mại điện tử là loại hóa đơn được chính thức hóa tại Điều 8.3 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, áp dụng cho tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh có hoạt động xuất khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ ra nước ngoài, khi đáp ứng điều kiện chuyển dữ liệu hóa đơn thương mại bằng phương thức điện tử đến cơ quan thuế.

Bài viết được tổng hợp từ toàn văn Nghị định 254/2026/NĐ-CP và các nội dung phân tích liên quan. Đây là tài liệu tham khảo mang tính tổng hợp; để áp dụng chính xác cho từng trường hợp cụ thể, bạn đọc nên đối chiếu trực tiếp với văn bản chính thức hoặc tham vấn cơ quan thuế/đơn vị tư vấn thuế có thẩm quyền.

DỊCH VỤ KẾ TOÁN THUẾ TRỌN GÓI CÙNG BÁCH KHOA

VPGD: Tòa nhà Sông Đà 9, số 2 Nguyễn Hoàng, Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội.

Hotline: 094.859.3663

Website: Kế toán Bách Khoa | Dịch vụ kế toán thuế | Thành lập công ty

Zalo: Dịch vụ tư vấn thuế Bách Khoa